Prijs is wat de gek ervoor geeft.

 

Mijn economieprofessor aan de universiteit drukte ons op het hart dat als we maar een ding zouden onthouden uit zijn gehele cursus, dat het bovenstaand citaat is. Hij zei het in het Engels: Value is what the damned fool will pay for it.

Ik heb het onthouden, maar heel wat beleidsmakers zijn het vergeten en vaardigen maatregelen uit die daardoor niet het gewenste effect bij de juiste personen sorteren.

Neem als voorbeeld de verlaging van de BTW in de horeca. Een lang gevraagde maatregel, waar ik overigens een voorstander van ben. De bedoeling is eigenlijk om restaurantbezoek aantrekkelijker te maken door de prijsverlaging. Toen de vertegenwoordigers van de sector gevraagd werd of ze de prijsverlaging zouden doorberekenen aan de klant, volgde eerst wat ontwijkend gestotter en tenslotte gaf de woordvoerder toe dat het vooral gebruikt zou worden om de marge te vergroten.

Dat is op zich een vreemde redenering. Aan de ene kant gaan ze er dus van uit dat ze nu hun maximaal mogelijke prijs aanrekenen en dus klanten verliezen als ze de prijs verhogen en aan de andere kant dat een lagere prijs niet zal leiden tot meer klanten, noch dat de vrije markt zal zorgen voor een prijsdaling omdat de concurrentie wel de verlaging doorrekent.

Een ander voorbeeld is de verlaging van de BTW op digitale diensten naar 12% in België. Belgacom heeft hiervan geprofiteerd om zijn prijzen te verhogen, toevallig met het verschil in BTW-tarief.

Nu kun je je al afvragen waarom die BTW-verlaging er is gekomen, maar feit is dat de consument er niets van merkt. Hij betaalt nog steeds hetzelfde. Prijs is immers niet (voornamelijk) gebaseerd op kost.

Nog een voorbeeld: het pensioensparen wordt in België (excuus voor mijn Nederlandse lezers) fiscaal sterk aangemoedigd. Als je een contract aangaat met een erkende instelling mag je je premies tot op zekere hoogte van je belastingen aftrekken. Een enorm voordeel. Als je echter kijkt naar de kosten die je op zulk een contract moet betalen, dan zie je dat jij niet de enige bent die van deze maatregel profiteert. Op mijn inleg van 5.291 Euro betaal ik maar liefst 317,47 Euro kosten, voor een transactie die hen niet meer kost dan sparen. Met een rente van 2,5%, wat ook al niet de hoofdprijs is, kom ik dus op een negatief rendement van 4,7%. Natuurlijk is dit bedrijfseconomisch pure waanzin, ware het niet dat de staat de ruimte laat door dit soort praktijken niet te voorzien in haar wetgeving. De bank begrijpt heel goed wat de overheid niet snapt en strijkt het voordeel op.

Inbev begrijpt het ook maar al te goed. Zij verhoogden onlangs hun bierprijzen, terwijl de kosten voor energie en grondstoffen gedaald zijn. Waarom? Because the damned fools will pay for it.